| KẾ HOẠCH BÀI DẠY HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM 8 Chủ đề 5: EM VỚI GIA ĐÌNH
Tuần 20: Tiết 58: Tiết kiệm trong gia đình - Thời lượng: 1 tiết (45 phút)
- Hình thức: Thảo luận nhóm, đóng vai, giải quyết tình huống.
Hình thức tổ chức: Trải nghiệm – thảo luận nhóm – đóng vai – cam kết hành động I. MỤC TIÊU Yêu cầu cần đạt: HS nhận diện được hành vi lãng phí trong gia đình và hình thành thói quen tiết kiệm thông qua những hành động cụ thể, phù hợp. -Bottom of Form 1. Kiến thức: Trong bài này, HS: - Nhận diện được các hành vi lãng phí và tiết kiệm trong gia đình (điện, nước, ăn uống, mua sắm). - Phân tích được nguyên nhân và hậu quả của lãng phí trong đời sống gia đình. - Đề xuất được các giải pháp tiết kiệm phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình mình. - Xây dựng và thực hiện kế hoạch hành động cá nhân nhằm góp phần tiết kiệm cho gia đình.Top of Form 2. Về năng lực a) Năng lực chung + Tự nhận thức và điều chỉnh hành vi cá nhân trong sinh hoạt gia đình theo hướng tiết kiệm. + Hợp tác hiệu quả khi tham gia thảo luận nhóm, đóng vai và xây dựng sản phẩm trải nghiệm. + Giao tiếp, trình bày và thuyết phục người khác bằng ngôn ngữ phù hợp, thái độ tích cực. b) Năng lực đặc thù của Hoạt động trải nghiệm - Nhận diện được các hành vi lãng phí và tiết kiệm trong gia đình (điện, nước, ăn uống, mua sắm).
- Phân tích được nguyên nhân và hậu quả của lãng phí trong đời sống gia đình.
- Đề xuất được các giải pháp tiết kiệm phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình mình.
- Xây dựng và thực hiện kế hoạch hành động cá nhân nhằm góp phần tiết kiệm cho gia đình.
c) Năng lực số: TC1a Học sinh có thể sử dụng các công cụ số đơn giản (như Canva, Power point…) để tạo poster. 3. Về phẩm chất + Trách nhiệm: Có ý thức chia sẻ, quan tâm đến điều kiện kinh tế của gia đình; chủ động thực hiện các hành vi tiết kiệm. + Tiết kiệm: Hình thành thói quen sử dụng hợp lí các nguồn lực (tiền bạc, điện, nước, đồ dùng). + Yêu thương gia đình: Biết nghĩ cho cha mẹ, người thân thông qua những hành động nhỏ, thiết thực hằng ngày. + Nhân ái: Góp ý, nhắc nhở người thân bằng thái độ nhẹ nhàng, tôn trọng và yêu thương. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - Giáo viên:
- Phiếu học tập “Soi lỗi lãng phí”
- Tranh ảnh/video ngắn về hành vi tiết kiệm – lãng phí
- Giấy A3, bút dạ
- Mô hình hoặc tranh “Cây Tiết Kiệm”
- Học sinh: Bút màu, giấy A3, liệt kê trước các khoản chi tiêu cá nhân trong 1 tuần.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động 1: Khởi động GV cho hs xem video : “ Cuối tháng rồi mà?” và trả lời câu hỏi Thời gian: 3–5 phút 🎯 Mục tiêu: - Gây hứng thú học tập
- Giúp HS nhận biết ban đầu về lãng phí – tiết kiệm trong gia đình
- Dẫn dắt tự nhiên vào bài học
Bước 1. Tạo sự tò mò (30 giây) GV không giới thiệu tên bài học, chỉ nói ngắn gọn: “Cô mời các em xem một đoạn video ngắn về sinh hoạt của một gia đình.
Khi xem, hãy chú ý xem gia đình này đang gặp vấn đề gì.” Bước 2. Xem video tình huống (1–2 phút) - GV chiếu video đã chuẩn bị.
- Yêu cầu HS xem – không bình luận trong lúc chiếu.
Bước 3. Khai thác nhanh sau video (1–2 phút) Ngay khi video kết thúc, GV đặt câu hỏi ngắn – trực diện: - “Em hãy nêu những thói quen sinh gia đình nào chưa hợp lí trong video?”
- “Theo em, việc nào diễn ra nhiều nhất?”
→ Gọi 2–3 HS trả lời nhanh, không cần phân tích dài. Bước 4. Dẫn vào bài học Hoạt động 2: Khám phá - Nhận diện sự lãng phí (10 phút) - Hoạt động cá nhân: HS hoàn thành phiếu “Soi lỗi lãng phí” trong gia đình mình:
- Về năng lượng: Quên tắt đèn/quạt, bật điều hòa quá lạnh…
- Về ăn uống: Để thừa thức ăn, mua quá nhiều đồ ăn vặt…
- Về mua sắm: Mua đồ theo phong trào nhưng không dùng đến…
- Thảo luận nhanh: Thời gian 1’: GV mời 2-3 HS chia sẻ: “Khoản lãng phí nào em thấy phổ biến nhất trong gia đình mình?”
📄 PHIẾU HỌC TẬP NHẬN DIỆN HÀNH VI LÃNG PHÍ TRONG CUỘC SỐNG Họ và tên:……………………………………………… Em hãy đọc kĩ từng hành động.
👉 Chỉ tick (✓) vào ô nếu đó là hành động LÃNG PHÍ. STT Hành động Lãng phí (✓) 1 Quên tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng ⬜ 2 Bật điều hòa quá lạnh, không phù hợp thời tiết ⬜ 3 Mở tivi nhưng không xem ⬜ 4 Sạc điện thoại, máy tính qua đêm ⬜ 5 Nấu quá nhiều thức ăn dẫn đến bị thừa ⬜ 6 Không ăn hết cơm, thức ăn bị bỏ đi ⬜ 7 Mua đồ khuyến mại vì ham rẻ chứ không phải vì cần ⬜ 8 Mua quá nhiều quần áo vì thay đổi theo mốt ⬜ 9 Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng ⬜ 10 Kiểm tra đồ dùng ở nhà trước khi mua đồ mới ⬜ Bước 1. Giao nhiệm vụ
GV phát phiếu “Soi lỗi lãng phí”, yêu cầu HS cá nhân tự xác định các biểu hiện lãng phí trong gia đình về năng lượng, ăn uống, mua sắm. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
HS làm việc cá nhân, đánh dấu hoặc ghi các biểu hiện lãng phí phù hợp với thực tế gia đình mình vào phiếu học tập. Bước 3. Báo cáo – nhận xét
Một số HS chia sẻ kết quả . GV nhận xét, chốt nội dung và nhấn mạnh ý thức tiết kiệm trong sinh hoạt gia đình. Hoạt động 3: Diễn đàn thảo luận - “Tiết kiệm thế nào cho đúng?” (15 phút) 🔹 Bước 1. Giao nhiệm vụ về nhà từ tiết học trước - Chia nhóm (3 phút) GV nêu nhiệm vụ: “Ở các hoạt động trước, các em đã nhận diện được nhiều biểu hiện lãng phí trong gia đình.
Bây giờ, để trả lời cho câu hỏi ‘Tiết kiệm thế nào cho đúng?’, lớp chúng ta sẽ tham gia một diễn đàn thảo luận.”
- BẢNG TIÊU CHÍ CHẤM ĐIỂM HOẠT ĐỘNG NHÓM
STT Tiêu chí đánh giá Biểu hiện cụ thể Điểm tối đa Điểm đạt được 1 Nội dung kiến thức - Đúng yêu cầu nhóm được giao
- Giải pháp tiết kiệm cụ thể, phù hợp gia đình
- Thể hiện tiết kiệm gắn với hiệu quả, không cực đoan 4 điểm 2 Tính hợp lí – sáng tạo - Có ý tưởng mới, thiết thực
- Biết liên hệ thực tế sinh hoạt gia đình 2 điểm 3 Hình thức trình bày - Sơ đồ tư duy rõ ràng, logic
- Trình bày trên giấy A3 khoa học, dễ nhìn 2 điểm 4 Kỹ năng hợp tác – trình bày - Phân công hợp lí trong nhóm
- Trình bày ngắn gọn, đúng thời gian
- Thái độ tự tin, tôn trọng nhóm khác 2 điểm Tổng điểm 10 điểm GV chia lớp thành 3 nhóm chuyên gia và giao nhiệm vụ: - Nhóm 1- Chuyên gia Năng lượng:
Đề xuất các cách tiết kiệm điện, nước, gas trong gia đình. - Nhóm 2 - Chuyên gia Mua sắm:
Xây dựng quy trình 3 bước trước khi mua đồ:
Cần hay muốn?- Giá cả thế nào? - Có thể thay thế không? - Nhóm 3- Chuyên gia Tái chế:
Đề xuất các cách tận dụng, tái sử dụng đồ cũ để giảm chi phí mua sắm. Yêu cầu sản phẩm: Mỗi nhóm sẽ chuẩn bị sản phẩm của mình ở nhà bằng các hình thức khác nhau: Power Point, Tranh ảnh, Sản phẩm, Canva,Video… 🔹 Bước 2. Thảo luận nhóm – Hoàn thiện sản phẩm ( Tại nhà) - HS làm việc theo nhóm, phân công nhiệm vụ rõ ràng
GV lưu ý: “Giải pháp các nhóm đưa ra cần phù hợp với sinh hoạt gia đình,
tiết kiệm nhưng không ảnh hưởng đến sức khỏe và nhu cầu tối thiểu.” 🔹 Bước 3. Trình bày – Nhận xét – Chấm điểm chéo (3 phút) - Đại diện mỗi nhóm trình bày .
- Sau mỗi phần trình bày:
- Các nhóm còn lại nhận xét ngắn gọn
- Chấm điểm chéo theo Bảng tiêu chí chấm điểm
GV điều phối:“Các nhóm nhận xét tập trung vào nội dung, tính hợp lí và khả năng áp dụng, tránh phê phán cá nhân.” 🔹 Bước 4. Tổng hợp – Chốt kiến thức (1 phút) GV nhận xét chung và chốt: “Qua diễn đàn thảo luận, các em đã đưa ra nhiều giải pháp thiết thực và phù hợp với sinh hoạt gia đình. Tiết kiệm phải đi đôi với hiệu quả và không làm ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt tối thiểu. 🌼 Tiết kiệm không phải là việc lớn lao, mà là thói quen nhỏ được lặp lại mỗi ngày.
🌼 Một học sinh biết tiết kiệm hôm nay sẽ là một công dân có trách nhiệm trong tương lai.” GV: Cho HS ghe bài hát về tiết kiệm Hoạt động 4: Thực hành - Đóng vai “Thuyết phục” (10 phút) - HS trả lời miệng
- Thảo luận theo nhóm bàn sau đó trả lời
- Ghi vào vở
- GV dùng làm đáp án – gợi ý chốt hoạt động
🔹 TÌNH HUỐNG 1: HS xem video tình huống và trả lời câu hỏi Nếu là Nam, em sẽ làm gì? Vì sao? ✅ Cách giải quyết phù hợp - Nam không nên mua thêm hộp bút mới, vì:
- Hộp bút hiện tại vẫn còn mới, sử dụng tốt. - Mua thêm là không cần thiết, gây lãng phí tiền. - Nam có thể: -Tiếp tục sử dụng hộp bút đang có.
-Để dành tiền cho những việc cần thiết hơn như mua sách, đồ dùng học tập khi thật sự cần. - Đây là cách thể hiện: - Biết phân biệt giữa “cần” và “muốn”.
- Sống tiết kiệm, biết nghĩ cho gia đình. 👉 Kết luận:Không phải đồ giảm giá nào cũng nên mua. Chỉ mua khi thật sự cần thiết là biểu hiện của sống tiết kiệm. 🔹 TÌNH HUỐNG 2 : Nếu là Tiến, em sẽ nói gì với em gái? ✅ Cách giải quyết phù hợp - Tiến nên: -Nhẹ nhàng nhắc nhở em gái, không quát mắng.
- Giải thích cho em hiểu: Chỉ cần dùng lượng xà phòng vừa đủ là quần áo vẫn sạch. - Để nước chảy liên tục gây lãng phí nước và tốn tiền sinh hoạt. - Tiến có thể: -Hướng dẫn em cách giặt tiết kiệm nước.
- Khuyên em khóa vòi nước khi không cần thiết. 👉 Kết luận:Góp ý với người thân bằng thái độ nhẹ nhàng, yêu thương cũng là một cách sống tiết kiệm và có trách nhiệm với gia đình. GV kết luận: “Tiết kiệm là biết nghĩ cho gia đình từ những việc nhỏ nhất và thực hiện bằng thái độ tích cực, yêu thương.”Top of FormBottom of Form Hoạt động 5: Cam kết - Xây dựng “Cây Tiết Kiệm” (5 phút) - Hành động: Mỗi HS viết vào một chiếc lá giấy một việc cụ thể sẽ làm ngay tối nay để tiết kiệm cho gia đình (Ví dụ: Tắt bình nóng lạnh ngay sau khi dùng, không bỏ thừa cơm…).
- Kết nối: Dán tất cả các lá lên “Cây Tiết Kiệm” chung của lớp treo ở cuối phòng.
IV. TỔNG KẾT VÀ DẶN DÒ GV: đưa ra thông điệp“Tiết kiệm là một nghệ thuật sống. Mỗi đồng tiền tiết kiệm được là một viên gạch xây dựng tương lai vững chắc cho gia đình.”
“BÍ KÍP TIẾT KIỆM 4R” - Reduce (Giảm bớt): Giảm nhu cầu không cần thiết.
- Reuse (Dùng lại): Tận dụng đồ cũ còn tốt.
- Recycle (Tái chế): Biến rác thành vật dụng có ích.
- Repair (Sửa chữa): Hỏng thì sửa thay vì mua mới ngay lập tức.
GV: Giao bài tập về nhà: - Ghi chép lại các khoản tiết kiệm được của gia đình trong tuần tới (so với tuần trước). - Hãy nêu ra các biện pháp tiết kiệm cho gia đình em để giải quyết lỗi về lãng phí của ra đình mình mà em đã soi ra trong phiếu học tập và nộp lại cho cô chấm điểm. - Quay video những hành động tiết kiệm của em tại nhà và gửi vào padlet https://padlet.com/tranthiphuong150581/l-p-8-p1ze76qzixtnz1su | XÁC NHẬN CỦA BGH | Hải Phòng, ngày 23 tháng 1 năm 2025 GIÁO VIÊN Trần Thị Phượng | |